Quả phật thủ là gì? Đây là một loại quả thuộc họ cam chanh, có hình dáng giống bàn tay Phật, thường được dùng để thờ cúng, trang trí và làm dược liệu trong Đông y. Không chỉ mang ý nghĩa phong thủy sâu sắc, quả phật thủ còn có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe mà ít người biết. Vậy quả phật thủ là quả gì, có ăn được không và nên dùng như thế nào cho đúng? Hãy cùng Nông sản Dũng Hà khám phá chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Quả phật thủ là gì? Nguồn gốc và đặc điểm
1.1 Quả phật thủ là quả gì?
Phật thủ (tên khoa học: Citrus medica var. sarcodactylis) là một biến thể thuộc họ cam chanh (Rutaceae). Khác với cam, quýt, chanh, bưởi (vốn có nhiều múi và nước) thì phật thủ gần như không có ruột mọng, mà chủ yếu là phần vỏ dày màu trắng, giàu tinh dầu.
Điểm đặc biệt của loại quả này chính là có hình dáng giống như bàn tay đang xòe ra, với nhiều ngón tách biệt. Chính vì vậy, người xưa gọi phật thủ tức là bàn tay của Phật. Đây cũng chính là lý do quả phật thủ thường được sử dụng trong thờ cúng, mang ý nghĩa tâm linh hơn là thực phẩm thông thường.
1.2 Nguồn gốc của quả phật thủ
Cây phật thủ có nguồn gốc từ các khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ – nơi gắn liền với sự tích về đức Phật. Tại Việt Nam, phật thủ được trồng nhiều nhất ở vùng Đắc Sở (Hoài Đức, Hà Nội). Ở nước ta, phật thủ thường xuất hiện nhiều vào dịp cuối năm và Tết Nguyên Đán do nhu cầu thờ cúng tăng cao.
1.3 Đặc điểm nhận biết phật thủ
Để nhận biết đúng quả phật thủ, bạn có thể dựa vào các đặc điểm sau:
- Hình dáng: Quả có các khía chia rõ rệt thành nhiều nhánh trông giống như những ngón tay của con người
- Màu sắc: Khi còn non quả có màu xanh đậm, khi chín chuyển dần sang màu vàng chanh hoặc vàng kim bắt mắt
- Kích thước: Đa dạng, từ những quả nhỏ bằng nắm tay đến những quả khổng lồ năng từ 2 – 4kg
- Hương thơm: Có mùi thơm thanh khiết, dịu nhẹ tương tự như vỏ bưởi nhưng đậm đà và lưu hương lâu hơn
- Cấu tạo: Vỏ dày, ruột màu trắng, ít nước, không mọng như cam, chanh, quýt
2. Phật thủ có ăn được không?
Có, nhưng không ăn trực tiếp như các loại trái cây thông thường. Vì quả phật thủ không có múi, không có nước, vị đắng và cay nồng nên người ta không gọt vỏ ăn ngay. Thay vào đó, phật thủ được dùng làm nguyên liệu để chế biến thành mứt, ngâm rượu, pha trà hoặc ngâm mật ong để tận dụng lớp tinh dầu quý giá ở vỏ.
Xem chi tiết: Trái phật thủ có ăn được không? Ăn sao cho đúng cách
3. Quả phật thủ dùng để làm gì?
3.1 Tạo hương, làm thơm không gian
Chỉ cần đặt một quả phật thủ chín trong phòng, hương thơm tinh dầu tự nhiên sẽ lan tỏa khắp không gian, giúp khử mùi hôi, làm sạch không khí và mang lại cảm giác thư thái, dễ chịu cho gia chủ. Nhiều người đặt phật thủ trong phòng khách hoặc nơi thờ cúng để tạo mùi thơm dễ chịu.
3.2 Thờ cúng, trưng bày
Đây chính là cách sử dụng phổ biến tại Việt Nam. Với hình dáng trang trọng, phật thủ thường được đặt ở vị trí trung tâm trên mâm ngũ quả hoặc đặt riêng biệt trên đĩa trang trọng để dâng lên tổ tiên và các dịp lễ, Tết, ngày rằm, mùng 1.
3.3 Dùng chế biến
Ngoài thờ cúng, phật thủ còn được dùng để:
- Làm thuốc: Trong Đông y, phật thủ là vị thuốc trị ho, viêm họng, đau dạ dày và đầy bụng cực kỳ hiệu quả
- Làm thực phẩm: Vỏ phật thủ thái sợi có thể làm mứt, sấy khô làm trà, ngâm rượu hoặc dùng để tẩm ướp một số món ăn cao cấp để tạo mùi thơm
4. Quả phật thủ có ý nghĩa gì trong mâm ngũ quả ngày Tết?
4.1 Tượng trưng cho bàn tay Phật che chở
Hình dáng ngón tay được liên tưởng như bàn tay Phật đang bao bọc và che chở gia chủ khỏi tai ương, mang lại sự bình an, may mắn và như ý.
4.2 Đem may mắn, lộc tài cho gia chủ
Những ngón tay của quả phật thủ càng nhiều, càng vươn dài và bao bọc lấy nhau thì càng tượng trưng cho sự tụ lộc, tụ tài
4.3 Tạo hương thơm cho nơi thờ cúng
Phật thủ có lớp vỏ dày cùng với hàm lượng tinh dầu lớn. Đây chính là lý do phật thủ có khả năng tạo hương thơm dễ chịu cho nơi thờ cúng thêm phần trang nghiêm, ấm cúng, thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với các bậc bề trên.
5. Cách chọn phật thủ đẹp, chuẩn để thờ
5.1 Quan sát hình dáng tổng thể
Nên chọn những quả có nhiều ngón tay, các ngón tay tỏa đều, dài, cân đối, mập mạp. Tránh chọn những quả méo mó, bị xước sát, sâu đục khoét hoặc bị gãy. Không nên chọn những quả non dù chúng có màu vàng nhưng lại rất nhanh hỏng.
5.2 Tuân theo quy luật “Thịnh – Suy – Bĩ – Thái”
Khi chọn phật thủ, người sành thường đếm số ngón tay của quả theo quy luật Thịnh – Suy – Bĩ – Thái. Lý tưởng nhất là chọn những quả có tổng số ngón rơi vào cung Thịnh hoặc cung Thái để cầu mong sự phát triển vững vàng và đại cát đại lợi.
5.3 Quan sát vỏ và màu sắc
Chọn quả có lớp vỏ căng mọng, các nốt tinh dầu trên vỏ hiện rõ. Nên chọn quả có màu vàng mơ hoặc vàng rực để mâm ngũ quả trông nổi bật và sang trọng hơn.
5.4 Ngửi mùi thơm và kiểm tra cuống
Quả phật thủ ngon phải có mùi thơm đặc trưng ngay khi đưa lại gần. Ngoài ra, hãy chọn những quả còn nguyên cuống xanh, cứng cáp vì đây là dấu hiệu quả mới hái, sẽ tươi lâu hơn.
Xem thêm: Cách bày phật thủ trên bàn thờ đẹp, chuẩn phong thủy
6. Cách bảo quản phật thủ tươi lâu
6.1 Bảo quản ở nhiệt độ thường
Bạn có thể dùng rượu trắng lau sạch vỏ quả phật thủ, sau đó đặt ở nơi thoáng mát. Một mẹo nhỏ là cắm cuống quả vào một bát nước sạch (thường xuyên thay nước), quả có thể giữ được vẻ đẹp từ 1 – 3 tháng.
6.2 Bảo quản trong tủ lạnh
Nếu chưa trưng bày ngay, bạn có thể bọc quả bằng màng bọc thực phẩm hoặc giấy báo rồi để trong ngăn mát tủ lạnh. Cách này giúp giữ độ ẩm cho lớp vỏ, tránh việc quả bị héo nhanh do mất nước.
7. Câu hỏi FAQ thường gặp
7.1 Phật thủ để được bao lâu?
Thông thường phật thủ có thể để được 3 – 5 ngày. Nếu biết cách chăm sóc (lau rượu, cắm nước), phật thủ có thể giữ được độ tươi và mùi thơm từ 2 – 4 tháng.
7.2 Vì sao quả phật thủ thơm lâu?
Do lớp vỏ của phật thủ chứa hàm lượng tinh dầu cao và đặc. Tinh dầu này không bay hơi nhanh mà tiết ra từ từ, tạo nên hương thơm bền bỉ vượt trội so với các loại quả cùng họ.
7.3 Phật thủ xanh hay vàng thì tốt hơn?
Chọn quả xanh hay vàng phụ thuộc vào mục đích sử dụng. Để thờ nên chọn quả vàng để có màu sắc đẹp và mùi thơm mạnh. Làm thuốc chọn quả xanh vì lúc này hoạt chất trong vỏ vẫn còn đậm đặc, thích hợp để ngâm mật ong, ngâm rượu hoặc làm mứt.
8. Tổng kết
Quả phật thủ không chỉ đơn thuần là một loại trái cây trang trí mà còn chứa đựng những giá trị tâm linh và y học quý giá. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ quả phật thủ là gì cũng như cách chọn và bảo quản loại quả đặc biệt này để mang lại tài lộc, may mắn và sức khỏe cho gia đình.
Tham khảo thêm: Cung Cấp Hoa Quả Sạch Uy Tín, Chất Lượng, Giá Rẻ Hàng Đầu
