Ngọn mướp có ăn được không là thắc mắc của khá nhiều người khi nhìn thấy phần đọt non xanh mướt trên đây mướp. Thực tế, ngọn mướp hoàn toàn có thể ăn được và từ lâu đã trở thành một loại rau dân dã trong bữa cơm gia đình Việt. Nếu biết cách chọn ngọn mướp non, sơ chế đúng và chế biến hợp lý, bạn sẽ có được những món ăn thanh mát, thơm ngon và giàu dinh dưỡng. Bài viết dưới đây, Nông sản Dũng Hà sẽ giải đáp chi tiết cho quý độc giả nhé.
1. Ngọn mướp là gì?
Ngọn mướp (hay còn gọi là đọt mướp) là phần đầu non nhất của cây mướp, bao gồm cả phần lá non, tua cuốn và cuống lá. Đây là bộ phận tập trung nhiều dưỡng chất nhất để giúp cây vươn dài và phát triển.
Trong ẩm thực Việt Nam, ngọn mướp được coi là một loại rau sạch, dân dã nhưng vô cùng được ưa chuộng bởi hương vị thanh mát, độ giòn tự nhiên và mùi thơm nhẹ đặc trưng của mướp hương. Đọt mướp thường được dùng để xào, luộc hoặc nấu canh, tạo nên những món ăn giản dị nhưng rất đưa cơm.
2. Ngọn mướp có ăn được không?
Ngọn mướp có ăn được không? Câu trả lời là CÓ. Ngọn mướp hoàn toàn có thể ăn được, đặc biệt là phần đọt non của dây mướp.
Từ lâu, ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam, người dân đã quen thuộc với việc hái ngọn mướp để nấu ăn. Đây được xem là một loại rau xanh tự nhiên, dễ chế biến và có vị thanh mát.
Tuy nhiên, không phải tất cả các phần của dây mướp đều phù hợp để ăn. Người ta thường chỉ sử dụng phần đọt non, lá non và thân non gần ngọn. Những phần này thường mềm, ít xơ và khi nấu sẽ có vị ngọt nhẹ, dễ ăn. Ngược lại, ngọn mướp già thường nhiều xơ và dai, vì vậy ít được sử dụng trong nấu ăn.
3. Giá trị dinh dưỡng của ngọn mướp
Theo USDA, trong 100g ngọn mướp cung cấp khoảng:
- 20 kcal
- 93.5g nước
- 2.1g chất đạm
- 0.2g chất béo
- 3.4g glucid
- 1.1g chất xơ
- 52mg canxi
- 38mg photpho
- 0.8mg sắt
- 15mg vitamin C
- 0.05mg vitamin B1
- 0.08mg vitamin B2
4. Lợi ích khi ăn ngọn mướp
Việc bổ sung ngọn mướp vào thực đơn hàng tuần mang lại những lợi ích sức khỏe bất ngờ:
- Tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa: Nhờ hàm lượng chất xơ dồi dào, ngọn mướp có tác dụng kích thích nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón và làm sạch đường tiêu hóa hiệu quả
- Thanh nhiệt, làm mát cơ thể: Theo Đông y, mướp có tính mát. Việc ăn ngọn mướp vào mùa hè giúp giải nhiệt, giảm mụn nhọt và hỗ trợ thải độc gan rất tốt cho những người hay bị nóng trong
- Hỗ trợ sức khỏe tim mạch: Kali và các hợp chất thực vật trong ngọn mướp có tác dụng hỗ trợ kiểm soát huyết áp, giảm hàm lượng Cholesterol xấu, từ đó bảo vệ tim mạch khỏe mạnh
- Hỗ trợ giảm cân: Ngọn mướp cực kỳ ít calo nhưng lại tạo cảm giác no lâu nhờ giàu nước và chất xơ, từ đó có thể hỗ trợ kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ, tốt cho người ăn kiêng giảm cân
5. Cách chọn và sơ chế ngọn mướp đúng cách
Để món ăn từ ngọn mướp ngon và không bị dai, việc chọn nguyên liệu và sơ chế đúng cách là rất quan trọng.
5.1 Cách chọn ngọn mướp non ngon
Khi chọn ngọn mướp, nên ưu tiên những đặc điểm sau:
- Màu sắc: Chọn ngọn có màu xanh mướt, tươi tắn, không bị héo úa, không dập nát
- Độ mềm: Dùng tay bấm nhẹ vào phần thân, nếu thấy giòn, dễ gãy là ngọn non. Nếu thấy dai và có xơ cứng là ngọn già
- Tua cuốn: Nên chọn những ngọn có tua cuốn còn ngắn, chưa bị xoăn tít lại quá nhiều
5.2 Cách sơ chế ngọn mướp
- Nhặt bỏ phần già: Trước khi nấu, bạn nên loại bỏ phần thân cứng, bỏ lá già, giữ lại phần ngọn non. Việc này sẽ giúp món ăn mềm và ngon hơn
- Tước xơ: Tước bỏ lớp vỏ mỏng có lông tơ bên ngoài thân ngọn mướp
- Ngắt đoạn: Ngắt thành từng đoạn vừa ăn (khoảng 4 – 5cm). Phần lá non có thể giữ lại nhưng cần vò nhẹ để bớt lông tơ
- Rửa sạch: Ngâm qua nước muối loãng khoảng 5 phút để loại bỏ bụi bẩn và côn trùng nhỏ bám trong tua cuốn. Sau đó rửa lại bằng nước sạch và để ráo hoàn toàn
6. Ăn ngọn mướp cần lưu ý những gì?
Ngọn mướp có ăn được không đã được mình giải đáp rất chi tiết ở trên. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và giữ trọn dinh dưỡng, bạn hãy lưu ý những điều sau:
- Không ăn ngọn quá già: Đọt mướp già thường có nhiều xơ khó tiêu hóa, thân cứng, khi nấu dễ bị dai mà đôi khi còn có vị hơi đắng, làm ảnh hưởng đến trải nghiệm món ăn. Vì vậy, nên chọn ngọn mướp non để món ăn mềm và ngon hơn.
- Sơ chế kỹ trước khi nấu: Lớp lông tơ trên ngọn mướp có thể gây cảm giác ngứa họng hoặc khó chịu khi nuốt nếu không được tước vỏ và rửa kỹ cùng nước muối.
- Không nấu quá lâu: Ngọn mướp rất nhanh chín. Việc xào hoặc luộc quá lâu sẽ khiến rau bị mềm nhũn, mất đi độ giòn, giảm hương vị và làm thất thoát các vitamin tan trong nước. Xào với lửa to 3-5 phút để rau giữ độ xanh giòn.
7. Ngọn mướp làm món gì ngon?
7.1 Ngọn mướp xào tỏi
Nguyên liệu:
- 300g ngọn mướp non
- 3 – 4 tép tỏi băm
- 1 thìa dầu ăn
- Muối hạt
- Gia vị: hạt nêm, bột ngọt, mắm
Cách làm:
- Nhặt bỏ phần già của ngọn mướp, chỉ giữ phần ngọn non
- Ngâm nước muối loãng 5 phút, sau đó rửa lại bằng nước sạch và để ráo
- Đun nóng dầu ăn, cho tỏi vào phi thơm
- Cho ngọn mướp vào xào nhanh trên lửa lớn
- Nêm gia vị vừa ăn và đảo khoảng 3 – 5 phút rồi tắt bếp
7.2 Ngọn mướp xào thịt bò
Nguyên liệu:
- 300g ngọn mướp
- 150g thịt dẻ sườn bò
- 3 – 4 tép tỏi băm
- 1 củ hành tím băm
- 1 thìa dầu ăn
- Muối hạt
- Gia vị: hạt nêm, mì chính, mắm, tiêu, dầu hào
Cách làm:
- Nhặt bỏ phần già của ngọn mướp, chỉ giữ phần ngọn non
- Ngâm nước muối loãng 5 phút, sau đó rửa lại bằng nước sạch và để ráo
- Thịt bò thái lát mỏng, ướp với 1 thìa dầu hào, hành tím băm, hạt nêm, mắm, tiêu, tỏi băm trong 15 phút
- Phi thơm tỏi, cho thịt bò vào xào nhanh tay trên lửa lớn
- Thịt bò vừa chín tới thì trút ra đĩa riêng
- Dùng tiếp chảo đó, thêm chút dầu ăn rồi cho ngọn mướp vào xào với lửa lớn
- Nêm gia vị vừa ăn
- Ngọn mướp gần chín, đổ thịt bò đã xào vào đảo chung
- Đảo thêm 1 – 2 phút cho các nguyên liệu hòa quyện rồi tắt bếp
7.3 Ngọn mướp xào cật heo
Nguyên liệu:
- 300g ngọn mướp
- 2 quả cật heo
- Muối hạt
- Dầu ăn
- Gừng thái lát
- Hành khô
- Rượu trắng
- Gia vị: hạt nêm, mì chính, mắm, tiêu
Cách làm:
- Nhặt bỏ phần già của ngọn mướp, chỉ giữ phần ngọn non
- Ngâm nước muối loãng 5 phút, sau đó rửa lại bằng nước sạch và để ráo
- Cật heo bổ đôi, lọc sạch phần màng trắng bên trong, khía vảy rồng rồi thái miếng vừa ăn
- Bóp cật heo với rượu trắng để khử mùi
- Chần sơ cật heo cùng nước sôi có vài lát gừng, sau đó vớt ra để ráo
- Phi thơm hành khô, cho cật heo vào xào săn với chút gia vị, sau đó để riêng
- Dùng tiếp chảo đó, thêm chút dầu ăn rồi cho ngọn mướp vào xào với lửa lớn
- Khi rau chín tái thì cho cật heo vào đảo cùng, nêm nếm lại gia vị cho vừa miệng rồi trình bày ra đĩa
7.4 Ngọn mướp luộc
Nguyên liệu:
- 500g ngọn mướp
- Muối hạt
- 1.5 lít nước
Cách làm:
- Nhặt bỏ phần già của ngọn mướp, chỉ giữ phần ngọn non
- Ngâm nước muối loãng 5 phút, sau đó rửa lại bằng nước sạch và để ráo
- Đun sôi một nồi nước lớn, nước sôi cho 1 thìa muối hạt vào
- Thả ngọn mướp vào, dùng đũa nhấn chìm rau xuống nước
- Đợi nước sôi trở lại khoảng 2 – 3 phút, dùng đũa lật rau lại
- Đậy vung, đun khoảng sôi 3 phút rồi tắt bếp
- Vớt rau ra đĩa, để ráo nước và nguội rồi chấm cùng mắm tỏi
8. Câu hỏi FAQ thường gặp
8.1 Ngọn mướp có đắng không?
Thông thường, ngọn mướp không có vị đắng. Khi còn non, ngọn mướp có vị thanh và hơi ngọt nhẹ. Nếu ngọn mướp bị đắng, có thể do bạn hái phải ngọn già hoặc cây mướp đó bị thiếu nước/côn trùng châm đốt.
8.2 Ngọn mướp có phải là đọt mướp không?
Đúng. Đây chỉ là cách gọi khác nhau tùy theo vùng miền. Miền Bắc thường gọi là ngọn, miền Nam thường gọi là đọt.
8.3 Nên hái ngọn mướp vào lúc nào để ngon?
Thời điểm vàng là vào buổi sáng sớm. Lúc này ngọn mướp đang căng mọng nước, giữ được độ tươi và giòn nhất.
8.4 Bà bầu ăn ngọn mướp được không?
Rất tốt. Ngọn mướp cung cấp chất xơ và vitamin cần thiết, giúp mẹ bầu giảm tình trạng táo bón và thanh nhiệt cơ thể hiệu quả.
9. Tổng kết
Qua bài viết này, bạn đã có cho mình lời giải đáp thắc mắc ngọn mướp có ăn được không. Ngọn mướp hoàn toàn có thể ăn được và còn là một loại rau dân dã quen thuộc trong ẩm thực Việt. Khi chọn đúng ngọn mướp non, sơ chế sạch và chế biến đúng cách, bạn có thể tạo ra nhiều món ăn thanh mát, dễ ăn và bổ sung thêm rau xanh cho bữa cơm gia đình.
Tham khảo thêm:
- Mướp hương kỵ với gì? Những người không nên ăn mướp hương
- Tổng hợp các loại mướp ở Việt Nam phổ biến và ưa chuộng
- Tìm Mua Rau Củ Sạch Chuẩn VietGAP Chất Lượng Quanh Đây
