Quả na là loại trái cây quen thuộc ở Việt Nam, được yêu thích nhờ vị ngọt thơm, thịt mềm và dễ ăn. Tuy nhiên, không phải loại na nào cũng giống nhau. Trên thị trường hiện nay có nhiều loại na như na dai, na bở, na Thái, na Đài Loan, na tím, na Lạng Sơn,… Mỗi loại có đặc điểm riêng về hình dáng, độ ngọt, độ dai, số lượng hạt và giá bán. Bài viết này Nông sản Dũng Hà sẽ giúp bạn hiểu rõ các loại na phổ biến tại Việt Nam, cách phân biệt từng loại và kinh nghiệm chọn na ngon, chín tự nhiên nhé.
1. Các loại na ở Việt Nam phổ biến hiện nay
1.1 Na dai Đồng Bành (Chi Lăng)
Na dai Đồng Bành là đặc sản nổi tiếng của huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn, được xếp vào nhóm các loại na ngon và có giá trị cao tại Việt Nam. Giống na này có mắt nở đều, vỏ xanh, múi dày, thịt trắng và có độ dai nhẹ. Khi chín, na có vị ngọt đậm, thơm tự nhiên, múi dễ bóc và ít bị nát. Ưu điểm nổi bật là quả chắc, dễ vận chuyển đi xa mà không bị dập nát. Giá na dai Đồng Bành thường dao động khoảng 60.000đ – 90.000đ/kg tùy mùa vụ và chất lượng.
1.2 Na dai Đài Loan
Na dai Đài Loan là giống na nhập khẩu cao cấp. Quả na có kích thước rất lớn, trọng lượng trung bình từ 600g đến 1kg mỗi quả, dáng thuôn dài hình tim với các mắt gai nhỏ hơi nhọn. Thịt quả trắng ngà, dai, ngọt thanh, ít hạt và thoảng mùi thơm mát của quả dứa. Giá na dai Đài Loan thường dao động từ 150.000đ – 250.000đ/kg tùy mùa vụ và loại quả.
1.3 Na bở Đông Triều
Na bở Đông Triều là đặc sản nổi tiếng của Quảng Ninh. Loại na này có hình tim, vỏ mỏng, thịt mềm màu trắng sữa, vị ngọt thanh tao và hương thơm dịu mát rất dễ chịu. Hiện trên thị trường, na bở Đồng Triều được bán với giá 130.000đ – 200.000đ/kg tùy mùa vụ và loại quả.
1.4 Na bở Liên Khê
Na bở Liên Khê được trồng chủ yếu tại vùng đất sa huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Quả có đặc điểm mắt mở to, phẳng, kẽ mắt có màu trắng hồng rõ rệt khi chín cây. Hương vị của na bở Liên Khê thanh mát, thịt quả mềm, mọng nước và tan nhanh trong miệng. Mức giá tham khảo trên thị trường từ 140.000đ – 180.000đ/kg tùy chất lượng quả.
1.5 Quả na tím
Quả na tím là giống na có màu vỏ tím hoặc tím đỏ bắt mắt. Hương vị của na tím ngọt nhẹ, thịt quả có độ bùi và mùi thơm thoang thoảng giống hương hoa quả nhiệt đới. Điểm độc lạ na tím chỉ mọc ở thân thì quả mới to. Giá na tím dao động từ 50.000đ – 80.000đ/kg, có thời điểm lên tới 100.000đ/kg.
1.6 Na Thái Lan
Na Thái Lan (hay nữ hoàng) là giống na nhập khẩu và được trồng thành công tại các tỉnh miền Tây và Đông Nam Bộ. Na Thái có kích thước lớn, trung bình từ 500g – 800g/quả, mắt na tương đối phẳng và lỳ. Thịt quả dày màu trắng tinh, vị ngọt đậm đà và tỷ lệ hạt rất thấp. Giá bán dao động từ 90.000đ – 110.000đ/kg tùy thời điểm nhưng luôn trong tình trạng cháy hàng.
1.7 Quả na đỏ
Quả na đỏ (hay na Úc) là giống na nhập khẩu mới xuất hiện tại thị trường Việt Nam. Quả có lớp vỏ màu đỏ ruby hoặc hồng sậm rất bắt mắt, kích thước quả vừa phải tròn trịa. Thịt quả dai có màu trắng hồng, vị ngọt dịu pha một chút vị chua nhẹ rất dễ ăn. Giá bán dao động từ 180.000đ – 220.000đ/kg.
1.8 Na xiêm vàng
Na xiêm vàng là giống na có xuất xứ từ vùng nhiệt đới châu Mỹ. Khi chín, toàn bộ lớp vỏ quả chuyển sang màu vàng sáng bóng, mắt na mịn và phẳng lỳ. Hương vị của na xiêm vàng thiên về vị ngọt thanh, thịt quả mềm, mọng nước. Hiện, na xiêm vàng đang được bán với giá dao động từ 40.000đ – 55.000đ/kg.
1.9 Na xiêm (mãng cầu xiêm)
Na xiêm (hay mãng cầu xiêm) là giống na được trồng phổ biến tại đồng bằng sông Cửu Long. Quả có kích thước lớn từ 1kg – 3kg, vỏ màu xanh lục, có nhiều gai mềm bao bọc xung quanh. Xa xiêm có thịt màu trắng sữa, nhiều chất xơ, vị chua ngọt thanh mát đặc trưng. Hiện, giá na xiêm đang được bán với giá dao động từ 70.000đ – 90.000đ/kg.
1.10 Na sầu riêng
Na sầu riêng là giống na lai đột biến mới xuất hiện, có nguồn gốc từ Đài Loan. Các mắt na nhô cao, nhọn hoắt trông giống hệt lớp gai của quả sầu riêng. Khi bổ ra, thịt quả có màu vàng nhạt, dẻo dính, vị ngọt đậm và thoang thoảng hương thơm của sầu riêng. Na sầu riêng có giá dao động từ 280.000đ – 330.000đ/kg tùy kích cỡ.
1.11 Quả na rừng
Qua na rừng là loại na mọc tự nhiên trong các khu rừng sâu tại vùng Tây Bắc hoặc Tây Nguyên. Quả có kích thước rất lớn, các mắt na tách rời nhau, khi chín có màu đỏ thẫm, bên trong có mùi hăng hắc của thảo mộc. Thịt quả có vị chát nên được nhiều người mua về làm thuốc chữa bệnh. Một quả na rừng chín cây có giá dao động từ 450.000đ – 500.000đ/kg.
2. Na dai và na bở khác nhau như thế nào?
Na dai và na bở là hai nhóm na quen thuộc tại Việt Nam. Hai loại này khác nhau chủ yếu ở cấu trúc thịt quả, độ mềm, khả năng bảo quản và cảm giác khi ăn.
| Tiêu chí | Na dai | Na bở |
| Thịt quả | Thịt chắc, dẻo dai, không bị nát | Múi rời rạc, thịt mềm mịn, dễ tan trong miệng |
| Độ ngọt | Ngọt sắc, đậm đà | Ngọt thanh tao, mát lành |
| Hương thơm | Mùi thơm nồng nàn khuếch tán mạnh | Mùi thơm dịu nhẹ, tinh tế |
| Trải nghiệm khi bóc | Vỏ mềm, dễ bó thành từng mảng lớn, không dính tay | Vỏ dễ tách theo từng mắt, thịt quả dễ dính tay khi chín kỹ |
| Khả năng vận chuyển | Quả chắc, chịu lực tốt, ít bị dập thối khi đi xa | Chịu lực kém, vỏ dễ nứt, cần bọc lót kỹ khi vận chuyển xa |
| Thời gian bảo quản | Dài ngày, khoảng 3 – 5 ngày sau khi quả chín | Ngắn ngày, nên ăn ngay trong 1 – 2 ngày khi chín |
| Mục đích sử dụng | Ăn trực tiếp, mua biếu | Ăn trực tiếp trong ngày |
| Đối tượng phù hợp | Trẻ em, người thích vị ngọt đậm, làm sinh tố, quà biếu | Người lớn tuổi, người chuộng vị thanh mát |
3. Cách chọn na ngon, chín tự nhiên
Để chọn được những quả na thơm ngon, chín tự nhiên và tránh mua phải hàng ngâm hóa chất chín ép, bạn hãy bỏ túi cho mình những mẹo sau đây:
- Quan sát mắt na: Ưu tiên chọn những quả na có mắt nở đều, vỏ sáng, không thâm đen, không bị dập và không nứt quá sâu. Na chín tự nhiên thường có mắt căng, khe mắt mở nhẹ và nhìn tươi.
- Kiểm tra cuống quả: Chọn quả còn nguyên cuống, cuống tươi và dính chặt vào thân quả. Nếu cuống đã rụng và phần đầu bị thâm đen hoặc có dấu hiệu mốc trắng thì tuyệt đối không nên mua.
- Ngửi mùi thơm: Na chín tự nhiên luôn tỏa ra mùi thơm dịu nhẹ, ngọt tự nhiên. Na ngậm hóa chất ép chín thường không có mùi thơm, hoặc có mùi hắc rất khó chịu.
- Cảm nhận độ mềm: Na chín ngon thường mềm vừa phải, không quá cứng và không quá mềm nhũn. Nếu quả quá cứng, na có thể còn xanh hoặc dễ bị sượng. Nếu quả quá mềm, chảy nước hoặc có mùi chua, không nên mua.
- Chọn theo mục đích sử dụng: Nếu mua ăn ngay, bạn có thể chọn quả chín mềm nhẹ. Nếu mua để trong 1 – 2 ngày, nên chọn quả còn hơi cứng. Nếu mua biếu, tặng, nên chọn quả đều, đẹp, không trầy xước.
- Chọn địa chỉ mua uy tín: Ưu tiên chọn mua tại các cửa hàng hoa quả sạch uy tín để đảm bảo về nguồn gốc sản phẩm cũng như giá tốt.
4. Câu hỏi FAQ thường gặp
4.1 Na ở đâu ngon nhất?
Na ngon nhất là na dai vùng núi đá vôi Chi Lăng (Lạng Sơn) nhờ vị ngọt sắc đặc trưng. Ngoài ra, na bở Đông Triều (Quảng Ninh) với vị thanh mát, mịn màng hiếm có.
4.2 Loại na nào ít hạt nhất?
Loại na ít hạt nhất hiện nay là na Thái Lan và na dai Đài Loan. Tỷ lệ hạt ở các giống na này chỉ chiếm khoảng 1% – 5% trọng lượng quả.
4.3 Nên mua na vào tháng mấy?
Mùa na thường bắt đầu từ cuối tháng 7 đến tháng 9 dương lịch tại miền Bắc. Đây là thời điểm na Chi Lăng, na Đông Triều, và nhiều loại na ta được bán nhiều, hương vị ngon và giá ổn định.
4.4 Na bở hay na dai ngon hơn?
Điều này phụ thuộc hoàn toàn vào sở thích cá nhân. Nếu bạn thích ăn na dai dẻo, vị ngọt đậm đà thì na dai là lựa chọn tốt nhất. Ngược lại, nếu bạn thích cảm giác thịt mềm mịn, vị ngọt thanh tao thì nên chọn na bở.
4.5 Na xiêm có phải na ta không?
Na xiêm không phải là na ta. Na xiêm (mãng cầu xiêm) thuộc họ mãng cầu, quả có kích thước to, gai mềm, thịt có vị chua ngọt, nhiều xơ và chủ yếu dùng làm sinh tố hoặc mứt.
5. Tổng kết
Bài viết trên đã tổng hợp toàn bộ các loại na phổ biến tại Việt Nam, từ giống na dai, na bở truyền thống cho đến các dòng nhập khẩu như na Đài Loan, na Thái,… Hy vọng những thông tin phân tích chi tiết và mẹo chọn mua na chín tự nhiên này, bạn sẽ chọn mua được những quả na chuẩn vị, an toàn.
Đừng bỏ lỡ:
- Quả na miền Nam gọi là gì? Phân biệt na & mãng cầu xiêm
- Quả na kỵ với gì: TOP 4 thực phẩm đại kỵ khi ăn với na
- Cung cấp hoa quả sạch uy tín, chất lượng, giá rẻ hàng đầu
