Củ mài là nguyên liệu dân dã nhưng lại rất “đa năng” trong gian bếp. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách chế biến củ mài tươi sao cho đúng để vừa ngon, vừa không bị ngứa tay, lại giữ được tối đa dưỡng chất. Bài viết này Nông sản Dũng Hà sẽ hướng dẫn chi tiết từ A-Z, kèm công thức từng món ngon từ củ mài dễ làm tại nhà.
Cách chế biến củ mài tươi ngon, không ngứa tay
Cách chọn củ mài tươi ngon
- Hình dáng: Chọn củ mài có hình thon dài, cầm chắc tay, không bị mềm. Vỏ ngoài khô, mỏng, màu nâu, không chảy nước và có nhiều lông tơ bao quanh.
- Trạng thái: Bấm nhẹ thấy củ chắc tay, không bị mềm nhũn hay thối đầu. Tránh những củ có vết thâm đen hoặc bị úng.
- Hương vị: Mùi thơm nhẹ tự nhiên, không có mùi hắc.
- Ruột củ: Màu trắng ngà, không thâm đen, nhiều nhựa trắng đặc quánh.
Cách gọt củ mài không bị ngứa
- Đeo găng tay khi gọt vỏ
- Ngâm củ mài trong nước muối loãng trước khi gọt
- Rửa tay bằng nước chanh hoặc giấm sau khi tiếp xúc
Ngoài ra, có thể thoa một lớp dầu ăn mỏng lên tay trước khi gọt để giảm tiếp xúc trực tiếp với nhựa củ.
Cách làm sạch và khử nhựa củ mài
- Rửa củ mài dưới nước sạch để loại bỏ bụi bẩn
- Ngâm củ mài trong nước muối loãng khoảng 10 – 15 phút
- Rửa lại nhiều lần bằng nước sạch
- Cắt lát hoặc thái miếng tùy theo món ăn
Sơ chế đúng giúp củ mài giảm nhựa, không còn gây ngứa và giữ được màu sắc đẹp khi chế biến.
9+ cách chế biến củ mài tươi ngon nhất, dễ làm tại nhà
Sau khi sơ chế đúng, bạn có thể bắt đầu chế biến. Dưới đây là những món phổ biến, dễ làm và cực kỳ ngon.
Củ mài luộc chấm mật mía
Nguyên liệu:
- 300g củ mài tươi
- 1 thìa muối hạt
- 100ml mật mía (dùng để chấm)
- 1 lít nước
Cách làm:
- Củ mài gọt vỏ, rửa sạch và cắt thành khúc vừa ăn dài 5 – 7cm
- Cho củ mài vào nồi, đổ nước ngập, thêm 1 thìa cà phê muối
- Luộc khoảng 20 – 30 phút đến khi chín mềm
- Vớt ra để ráo và chấm cùng mật mía
Cháo củ mài nấu thịt băm
Nguyên liệu:
- 150g củ mài tươi
- 50g gạo tẻ
- 20g gạo nếp
- 100g thịt heo băm
- 2 củ hành tím băm
- Hành lá thái nhỏ
- Gia vị
Cách làm:
- Vo sạch gạo và ninh gạo thành cháo trắng
- Củ mài gọt vỏ, rửa với nước muối, thái hạt lựu
- Phi thơm hành tím với dầu ăn, cho thịt băm vào xào săn
- Cháo chín mềm, cho thịt băm và củ mài vào nồi
- Nấu thêm 7 – 10 phút đến khi củ mài chín mềm
- Nêm lại gia vị cho vừa ăn, thêm hành lá và tiêu xay trước khi dùng
Cháo củ mài vừng đen
Nguyên liệu:
- 200g củ mài tươi
- 70g gạo tẻ
- 20g gạo nếp
- 30g vừng đen
- 1.2 lít nước sạch
Cách làm:
- Vo sạch gạo tẻ, gạo nếp và ninh với 1.2 lít nước để gạo chín mềm
- Gọt vỏ củ mài, ngâm nước muối loãng, thái hạt lựu
- Làm nóng chảo, đổ vừng đen vào rang thơm, sau đó xay nhuyễn vừng đen
- Cho củ mài vào cháo và khuấy đều
- Nấu thêm 7-10 phút để củ mài chín
- Cho vừng đen vào nồi, khuấy đều
- Nêm gia vị cho vừa ăn, nấu thêm 3-5 phút rồi tắt bếp
Canh củ mài nấu xương
Nguyên liệu:
- 300g củ mài tươi
- 400g xương heo
- 70g hạt sen tươi
- 2 củ hành tím băm
- Hành lá thái nhỏ
- Gia vị: hạt nêm, mì chính, mắm, muối, tiêu
- 2 lít nước sạch
Cách làm:
- Gọt vỏ củ mài, ngâm nước muối loãng, cắt thành khoanh tròn mỏng
- Hạt sen tươi lọc bỏ tâm sen, ngâm 30 – 40 phút với nước ấm
- Chần xương qua nước sôi 2–3 phút để loại bỏ bọt bẩn
- Rửa lại xương cho sạch
- Cho xương vào nồi cùng 2 lít nước sạch
- Hầm xương khoảng 35 – 45 phút để nước canh ngọt
- Cho hạt sen vào nồi canh trước
- Sau 5 phút, cho củ mài vào nấu cùng
- Nấu thêm 10 – 15 phút đến khi củ mài mềm
- Nêm gia vị, hạt nêm, mì chính cho vừa ăn
- Tắt bếp, thêm hành lá và tiêu xay
Củ mài xào thịt bò
Nguyên liệu:
- 300g củ mài tươi
- 200g thịt dẻ sườn bò
- 3 tép tỏi băm
- 2 củ hành tím băm
- 1 thìa dầu hào
- 2 thìa dầu ăn
- Gia vị: hạt nêm, mì chính, mắm, tiêu
Cách làm:
- Gọt vỏ củ mài, ngâm nước muối loãng, thái lát mỏng
- Ướp thịt bò 1/2 tỏi băm, hành tím băm, dầu hào, gia vị, hạt nêm, mì chính, mắm, tiêu trong 20 phút
- Đun nóng dầu ăn, cho tỏi băm vào phi thơm
- Cho thịt bò vào xào nhanh trên lửa lớn đến khi vừa chín tái, trút ra đĩa
- Đun nóng dầu ăn, cho củ mài vào chảo, đảo đều 3 – 5 phút
- Cho thịt bò trở lại chảo, đảo nhanh thêm 1 phút
- Thêm hành lá rồi tắt bếp
Củ mài xào ớt chuông và cà rốt
Nguyên liệu:
- 300g củ mài tươi
- 1/2 quả ớt chuông
- 1/2 củ cà rốt
- 2 tép tỏi băm
- Dầu ăn
- Hành lá thái nhỏ
- Gia vị: hạt nêm, mì chính, mắm, muối
Cách làm:
- Gọt vỏ củ mài, ngâm nước muối loãng, thái lát mỏng
- Cà rốt nạo vỏ, rửa sạch, thái lát mỏng
- Ớt chuông rửa sạch, cắt miếng vừa ăn
- Đun nóng dầu ăn, cho tỏi vào phi thơm
- Cho cà rốt vào xào trước khoảng 2 phút
- Cho củ mài vào đảo đều
- Thêm ớt chuông vào xào cùng
- Nêm gia vị, hạt nêm, mì chính, mắm
- Đảo đều 3 – 4 phút với lửa vừa
- Rắc hành lá rồi tắt bếp
Củ mài kho nghệ
Nguyên liệu:
- 300g củ mài tươi
- 40g bột nghệ
- 3 tép tỏi băm
- 2 thìa mắm
- 1 thìa nêm
- 2 thìa dầu ăn
- 150ml nước lọc
Cách làm:
- Gọt vỏ củ mài, ngâm nước muối loãng, thái khoanh tròn dày 2 – 3cm
- Phi tỏi với dầu ăn cho thơm, cho bột nghệ vào đảo đều
- Cho nghệ vào đảo nhẹ để lên màu
- Cho củ mài vào chảo, đảo đều 2 – 3 phút
- Thêm mắm, hạt nêm và 150ml nước lọc vào
- Kho trên lửa nhỏ khoảng 15 – 20 phút
- Khi nước kho sánh lại và củ mài mềm thì tắt bếp
Chè củ mài
Nguyên liệu:
- 300g củ mài tươi
- 100g long nhãn khô
- 150g đường phèn
- 2 lá dứa tươi
- 1 lít nước sạch
- 1 thìa muối
Cách làm:
- Gọt vỏ củ mài, ngâm nước muối loãng, sau đó bào sợi mỏng
- Long nhãn khô ngâm cùng nước ấm 10 – 15 phút cho nở mềm
- Nấu 1 lít nước với lá dứa tươi, khi sôi cho đường phèn vào khuấy tan đường
- Cho long nhãn và củ mài vào, đun nhỏ lửa thêm 10 – 15 phút
- Tắt bếp, múc chè ra tô, ăn nóng hoặc lạnh tùy sở thích
Soup củ mài
Nguyên liệu:
- 250g củ mài tươi
- 1/2 trái ngô ngọt
- 150g ức gà
- 1 quả trứng gà
- 1 thìa bột năng
- Hành lá thái nhỏ
- 1 lít nước lọc
Cách làm:
- Gọt vỏ củ mài, ngâm nước muối loãng, sau đó bào sợi mỏng
- Luộc chín ức gà, xé nhỏ
- Ngô ngọt tách lấy hạt
- Đun sôi 1 lít nước, cho hạt ngô ngọt vào luộc 5 phút
- Cho củ mài vào khuấy đều
- Thêm ức gà xé sợi vào nồi
- Hòa bột năng với 3 thìa canh nước lạnh
- Đổ từ từ bột năng vào nồi, khuấy đều để soup sánh nhẹ
- Đánh tan trứng gà, rót từ từ vào nồi, khuấy nhẹ để tạo vân trứng
- Đun thêm 1 – 2 phút rồi tắt bếp
- Múc ra tô và thưởng thức nóng
Sai lầm thường gặp khi chế biến củ mài
Dù biết cách chế biến củ mài tươi, nhiều người vẫn mắc những lỗi phổ biến dưới đây.
- Không sơ chế kỹ gây ngứa: Đeo bao tay nilon, gọt sạch vỏ, ngâm nước muối loãng khoảng 10 – 15 phút và rửa sạch nhiều lần trước khi nấu để không bị ngứa tay.
- Nấu quá lâu làm mất dinh dưỡng: Nấu củ mài khoảng 15 – 20 phút tùy món. Nấu quá lâu khiến củ bị bở, mất độ dẻo và giảm hương vị tự nhiên của món ăn.
- Kết hợp sai thực phẩm: Việc nêm quá nhiều gia vị hoặc kết hợp thực phẩm có vị quá mạnh sẽ làm át đi vị bùi đặc trưng của củ mài. Nên kết hợp củ mài với các nguyên liệu nhẹ như thịt gà, thịt heo, đậu xanh hoặc rau củ
Cách ăn củ mài đúng cách để tốt cho sức khỏe
- Liều lượng phù hợp: Mỗi ngày chỉ nên dùng từ 100 – 200g củ mài tươi và duy trì 2 – 3 lần mỗi tuần. Ăn quá nhiều có thể bị đầy bụng hoặc khó tiêu
- Thời điểm ăn tốt nhất: Nên ăn củ mài vào buổi sáng hoặc buổi trưa để cơ thể dễ tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.
- Những ai nên hạn chế ăn củ mài: Người đang bị táo bón nặng, cơ địa dễ dị ứng, người có thấp nhiệt (cơ địa nóng trong, hay bị lở loét miệng) nên dùng hạn chế.
Câu hỏi FAQ thường gặp
Củ mài ăn sống được không?
Củ mài không nên ăn sống vì chứa saponin và nhựa gây ngứa, có thể làm kích ứng niêm mạc miệng và thực quản nếu không qua xử lý nhiệt.
Bà bầu ăn củ mài có tốt không?
Bà bầu có thể ăn củ mài vì củ mài cung cấp chất xơ, vitamin nhóm B và khoáng chất giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón.Tuy nhiên, bà bầu chỉ nên ăn với lượng vừa phải (khoảng 100 – 150g/lần) và cần nấu chín kỹ.
Trẻ mấy tháng tuổi ăn được củ mài?
Trẻ từ 6 tháng tuổi trở nên có thể ăn được củ mài, cha mẹ nên nấu chín mềm và nghiền nhuyễn để trẻ dễ ăn và tiêu hóa tốt.
Củ mài luộc bao lâu thì chín?
Củ mài thường luộc trong khoảng 15 – 20 phút là chín, tùy vào kích thước miếng cắt. Nếu cắt lát mỏng, thời gian luộc có thể rút ngắn còn 10 – 15 phút.
Tổng kết
Cách chế biến củ mài tươi không hề phức tạp nếu bạn biết sơ chế đúng và chọn món phù hợp. Từ luộc, xào, nấu cháo đến nấu chè, củ mài đều mang lại hương vị bùi dẻo đặc trưng. Chỉ cần chú ý sơ chế kỹ và nấu đúng thời gian, bạn hoàn toàn có thể tạo ra những món ăn ngon, dễ làm ngay tại nhà.
Đừng bỏ lỡ:
- Buôn bán đặc sản vùng miền Việt Nam giá rẻ Hà Nội & TP.HCM
- Củ mài và củ từ có giống nhau không? Nhận biết chỉ trong 1 phút
- Củ Mài Kỵ Với Gì? Kiêng Kỵ Cần Tránh Khi Sử Dụng
