Hạt na có độc không? Câu trả lời là có. Trong nhân hạt na chứa nhóm độc tố Acetogenin có thể gây ngộ độc nghiêm trọng cho con người. Nếu lỡ nuốt nguyên hạt na còn lành vỏ, bạn không nên quá hoảng sợ, vì hạt na có vỏ cứng, ngăn không cho chất độc phát tán và sẽ tự đào thải ra ngoài theo đường tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu nhai vỡ, nghiền nát hoặc để hạt na dính vào mắt thì có thể gây nguy hiểm và cần xử lý đúng cách. Cùng Nông sản Dũng Hà tìm hiểu rõ hơn về mức độ nguy hiểm của hạt na và cách ăn na an toàn trong bài viết dưới đây.
Hạt na có độc không?
Hạt na có độc, nhưng mức độ nguy hiểm phụ thuộc tình trạng của hạt. Theo các chuyên gia dinh dưỡng và chống độc hàng đầu tại Việt Nam, bên trong nhân hạt na có chứa độc tố Acetogenin. Bản chất của độc tố này là cơ chế tự vệ tự nhiên của cây na để chống lại các loài sâu bọ, ký sinh trùng. Đối với cơ thể người, Acetogenin là chất có độc tính cao đối với tế bào. Nếu nhân hạt na bị vỡ, độc tố giải phóng ra ngoài và đi vào cơ thể sẽ gây tổn thương niêm mạc dạ dày, hệ tiêu hóa và có nguy cơ gây ngộ độc toàn thân.
Khi ăn na, bạn cũng nên biết thêm quả na kỵ với gì để tránh kết hợp sai thực phẩm và bảo vệ hệ tiêu hóa tốt hơn.
Lỡ nuốt phải hạt na có sao không?
Trong lúc ăn quả na, việc vô tình nuốt phải hạt na là điều khó tránh khỏi. Việc lỡ nuốt phải hạt na có sao không hoàn toàn phụ thuộc vào trạng thái của hạt na khi đi vào cơ thể bạn.
Nếu nuốt chửng nguyên hạt bạn hoàn toàn có thể yên tâm. Lớp vỏ đen của hạt na có khả năng kháng lại dịch vụ và các axit mạnh trong dạ dày người. Khi đi vào đường tiêu hóa, dạ dày và ruột không thể bào mòn hay làm vỡ lớp vỏ này. Do đó, hạt na sẽ đi qua đường tiêu hóa và được đào thải ra ngoài theo đường phân.
Nếu nhau vỡ hạt rồi nuốt thì đây là một trường hợp rất nguy hiểm. Khi hạt na bị vỡ, độc tố Acetogenin trong nhân hạt sẽ tiếp xúc trực tiếp với dịch vị dạ dày, nhanh chóng hấp thụ qua niêm mạc ruột và gây ra các triệu chứng ngộ độc cấp tính như đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy liên tục.
Đừng bỏ lỡ: Quả na miền Nam gọi là gì? Phân biệt na & mãng cầu xiêm
Hạt na dính vào mắt có nguy hiểm không?
Hạt na dính vào mắt có thể nguy hiểm, đặc biệt khi hạt bị giã, nghiền hoặc phần dịch trong hạt tiếp xúc trực tiếp với mắt. Độc tố Acetogenin phản ứng rất mạnh với niêm mạc mắt, gây ra tình trạng viêm kết mạc cấp tính, bỏng mô giác mạc nghiêm trọng. Nếu người bệnh không được sơ cứu đúng cách hoặc không đến bệnh viện kịp thời, độc tố có thể gây hoại tử, viêm loét giác mạc sâu, gây suy giảm thị lực, thậm chí là mù lòa vĩnh viễn.
Hạt na có tác dụng gì?
Theo kinh nghiệm dân gian Việt Nam, hạt na có vị đắng, tính chát và có độc tố cao, hạt na giã nhỏ thường được ông cha ta dùng nấu nước để tẩy trừ chấy rận trên tóc, hoặc ngâm rượu để làm nước phun diệt trừ côn trùng, sâu bọ bảo vệ mùa màng. Tại một số vùng, rượu ngâm hạt na còn được dùng để bôi ngoài da chữa ghẻ lở.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế hiện đại khuyến cáo người dân không nên tự ý thực hiện các bài thuốc truyền miệng này vì rủi ro nhiễm độc qua da hoặc bắn vào mắt là rất lớn. Thay vì dùng hạt na theo các mẹo dân gian, bạn nên tìm hiểu các loại na ngon ở Việt Nam để chọn đúng loại na phù hợp khi ăn.
Cách xử lý khi vô tình nuốt phải hạt na
- Nếu nuốt nguyên hạt: Hãy uống thật nhiều nước và bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ vào bữa ăn nhằm mục đích kích thích nhu động ruột hoạt động tốt hơn, giúp hạt na nhanh chóng được đào thải ra ngoài theo phân.
- Nếu nhai vỡ hạt: Súc miệng thật sạch bằng nước, uống một lượng nước vừa phải và theo dõi các phản ứng bất thường của cơ thể. Tuyệt đối không tự ý gây nôn, không tự móc họng, không tự uống thuốc chống nôn, thuốc tiêu chảy khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
Có thể bạn quan tâm: Bầu 3 tháng đầu ăn quả na được không? Ăn sao cho an toàn?
Cách ăn quả na an toàn, tránh nuốt nhầm hạt
Hạt na có độc không đã được mình giải đáp rất chi tiết ở bên trên. Tuy nhiên, để tận hưởng loại quả này một cách trọn vẹn và an toàn nhất, bạn hãy tuân thủ các nguyên tắc dưới đây:
- Lọc bỏ hạt trước khi ăn: Dùng thìa bóc tách từng múi na, dầm nhẹ trên đĩa để gạt bỏ hoàn toàn phần hạt đen ra ngoài, sau đó mới thưởng thức phần thịt quả.
- Không cắn mạnh trực tiếp vào quả na: Lực cắn mạnh sẽ khiến hạt bị vỡ hoặc có thể nuốt nhầm trong lúc ăn. Nên tách từng múi na, lọc bỏ hạt trước rồi ăn phần thịt quả.
- Không xay sinh tố na khi chưa bỏ hạt: Lưỡi dao của máy xay với công suất lớn sẽ nghiền nát hạt na thành bột mịn, hòa tan độc tố Acetogenin vào toàn bộ ly sinh tố, biến món ăn bổ dưỡng thành một ly nước nhiễm độc nguy hiểm.
- Không cho trẻ tự ăn na nguyên múi: Hạt na có bề mặt trơn nhẵn, kích thước vừa vặn với đường thở của trẻ, rất dễ gây sặc, hóc dị vật đường thở, dẫn đến ngạt thở cấp tính cực kỳ nguy hiểm đến tính mạng của trẻ nhỏ.
Để chọn được quả na ngon, bạn có thể xem thêm mùa na Lạng Sơn chín vào tháng mấy trước khi mua.
Câu hỏi FAQ thường gặp
Nuốt hạt na bao lâu thì ra ngoài được?
Nuốt hạt na nguyên hạt sẽ mất khoảng 24 đến 48 tiếng để hạt na có thể được đào thải ra ngoài theo đường phân.
Trẻ em nuốt hạt na có nguy hiểm không?
Trẻ em nuốt hạt na rất nguy hiểm vì có thể bị hóc, ho sặc sụa hoặc tắc nghẽn đường thở.
Hạt na trị chấy không?
Hạt na từng được trong dân gian để trị chấy, rận vì có độc tính với côn trùng. Tuy nhiên, hạt na giã nát có thể gây kích ứng da, nguy hiểm hơn là dính vào mắt và gây tổn thương mắt.
Kết luận
Tóm lại, hạt na có độc không thì câu trả lời là có độc. Hạt na không phải phần ăn được, không nên nhai vỡ, nghiền, xay hoặc dùng làm mẹo dân gian. Nếu lỡ nuốt nguyên hạt na còn lành vỏ, đa số trường hợp không quá nguy hiểm vì hạt có thể được đào thải qua đường tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu nhai vỡ hạt, bạn cần theo dõi phản ứng của cơ thể và đi khám nếu có dấu hiệu bất thường.
Nếu bạn muốn mua na và trái cây tươi sạch, rõ nguồn gốc, hãy tham khảo danh mục hoa quả sạch tại Nông sản Dũng Hà.
