1. Nguồn gốc của cây mầm gai

Cây mầm gai là loại cây dại mọc tự nhiên ở các vùng núi phía Bắc. Mầm gai thường mọc trên những cây gai cao từ 1,5-3,5m, lá hình bầu dục, có răng cưa, hoa màu vàng nhạt, đường kính không lớn lắm. Do môi trường sinh trưởng của chúng rất khắc nghiệt, thường mọc ở trên sườn núi cao 250-1000m so với mực nước biển, nơi đất đai cằn cỗi, chỉ khi thời tiết ấm áp và ẩm ướt, loài cây này mới nảy chồi ra những mầm xanh. Thường là vào mùa xuân các chồi non bắt đầu xuất hiện. Người dân ở đây gọi chúng là mầm gai, và hái phần mầm xanh để chế biến thành món ăn hấp dẫn. 

cây mầm gai

Mỗi thân cây chỉ cho ra một mầm duy nhất. Khi thu hoạch cần đeo găng tay, nếu hái không cẩn thận có thể dễ dàng bị gai đâm chảy máu. Mặc dù việc thu hoạch loại rau dại này có thể khiến người ta bị thương, nhưng vì hương vị nên chúng rất được ưa chuộng đối với người dân vùng núi phía Bắc. 

Ở những nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc... loại rau dại này có giá thành rất cao và được săn lùng rất nhiều. Với sự gia tăng về nhu cầu ăn loại mầm gai này, người ta bắt đầu canh tác nhân tạo. Điều này dẫn tới giá của chúng bắt đầu ổn định và không còn đắt đỏ như trước nữa. Tuy nhiên, so với những loại rau dại khác, mầm gai vẫn có giá thành cao hơn. 

Tại Việt Nam, loại rau này chưa được biết tới nhiều, thường chỉ phổ biến với người dân trên các vùng miền núi phía Bắc - nơi cây mầm gai sinh trưởng tốt. Ít ai biết rằng, chúng có rất nhiều công dụng tốt cho sức khỏe.

2. Đặc điểm của cây mầm gai

Các mầm tự nhiên được phơi nắng mùa xuân sẽ mọc dày và to hướng về phía mặt trời. Từ màu xanh non dần chuyển sang màu vàng xanh pha trộn với màu đỏ tươi. Xung quanh đỉnh, các chóp lá của mầm gai có màu tím đỏ trở nên gần với màu đen, và toàn bộ trở nên sẫm màu hơn với độ mềm tăng lên.

mầm gai

Các chồi non của cây mầm gai có một hương vị đặc biệt đậm đà và đầy hương vị hoang dã, khiến chúng thực sự phù hợp với danh hiệu “Vua của các loài thực vật hoang dã”. Trong số các loài cây dại có thể ăn được, mầm gai có mùi thơm độc đáo, thanh mát và thoang thoảng vị đắng, ngọt của núi rừng. Khi chế biến thành món ăn, vị đắng sẽ giảm đi và hương vị sẽ thực sự làm thổn thức những tín đồ “sành ăn”!

Cũng giống như tên gọi của chúng, trên các cẳng lá có những gai nhỏ. Cần phải loại bỏ kĩ những gai này trước khi đem chế biến món ăn. Mầm gai có thể ăn được cả phần cẳng lẫn phần lá non. Nó có một mùi hương độc đáo, khi thưởng thức sẽ tận hưởng được hương vị của mùa xuân với vị đắng nhẹ kích thích vị giác. 

Nếu mầm gai càng già, có nhiều gai đồng nghĩa với vị đắng và chát sẽ tăng lên. Nếu thu hoạch sớm khi mầm còn non thì hương vị sẽ bớt đắng hơn. Khi các mầm còn non có nhiều lông tơ, chúng chưa kịp mọc gai hoặc có ít gai, các gai sẽ mềm hơn. Các mầm non này có thể dễ ăn hơn cho người mới bắt đầu ăn vì chồi mở ra và phát triển khoảng 3 đến 5cm với ít vị đắng hơn. Tuy nhiên, khi ăn quen, bạn có thể cảm nhận được hương vị của mầm gai chắc và ngon hơn khi lá sắp hé ra một chút. 

3. Thành phần dinh dưỡng trong 100g mầm gai

Là loại rau dân dã này không chỉ có hương vị hấp dẫn mà chúng còn chứa hàm lượng dinh  dưỡng dồi dào, rất tốt cho sức khỏe. Nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, thành phần trong 100g phần ăn được của mầm gai có chứa 

  • 27 kcal
  • 4,2g chất đạm
  • 0,2g lipid
  • 4,3g cacbohidrat
  • 4,2g chất xơ 
  • Đặc biệt, không chứa các chất béo và cholesterol xấu

thành phần dinh dưỡng trong rau mầm gai

4. Công dụng của mầm gai

Ổn định huyết áp, tăng cường sức khỏe tim mạch

Rau mầm gai có hàm lượng kali dồi dào giúp đào thải độc tố ra khỏi cơ thể. Đây cũng là chất dinh dưỡng đặc biệt cần thiết cho sức khỏe của tim mạch. Chúng có vai trò trung tâm trong việc điều chỉnh nhịp tim ổn định để đảm bảo rằng hệ thống tim mạch đang hoạt động hiệu quả. 

Kali cùng với các chất khoáng trong mầm gai như như canxi, magie giúp ngăn chất lỏng tích tụ trong các tế bào. Sự tích tụ chất lỏng trong các tế bào là một trong những nguyên nhân làm tăng huyết áp và dễ khiến tim đập nhanh, động mạch bị hẹp, sẹo và máu lưu thông kém.

Vì vậy, các món ăn từ mầm gai không chỉ lạ miệng mà còn giúp bổ sung kali, ổn định huyết áp và cải thiện sức khỏe tim mạch của cơ thể.

Cải thiện sinh lý, ngăn ngừa ung thư hiệu quả

tác dụng của mầm gai

Trong rau mầm gai có hàm lượng lớn chất β-caroten có thể hoạt động như một chất chống oxy hóa tự nhiên. Khi tiêu thụ thực phẩm, cơ thể sẽ chuyển hóa beta-carotene thành vitamin A (chất dinh dưỡng tham gia vào các quá trình như hình thành và duy trì sự khỏe mạnh của da và răng, giúp cải thiện sức khỏe thị lực)

Beta-carotene được cho là hỗ trợ trong việc điều trị hoặc dự phòng các vấn đề sức khoẻ sau:

  • Thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác
  • Bệnh Alzheimer
  • Hen suyễn
  • Đục thủy tinh thể
  • Phiền muộn
  • Đau đầu
  • Ợ nóng
  • bệnh tim
  • huyết áp cao
  • Bệnh Parkinson
  • Bệnh vẩy nến
  • Viêm khớp dạng thấp

Ngoài ra, beta-carotene được cho là để chống lại ung thư, tăng cường hệ thống miễn dịch, cải thiện sức khỏe sinh sản. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn nhiều beta-carotene có thể giúp ngăn ngừa nguy cơ ung thư vú ở những phụ nữ tiền mãn kinh có nguy cơ mắc bệnh cao.

Tốt cho hệ tiêu hóa, phòng bệnh tiểu đường

công dụng của mầm gai

Mầm gai còn được đánh giá là loại rau tốt cho hệ tiêu hóa và có khả năng phòng bệnh tiểu đường hiệu quả. Nhờ tỷ lệ chất xơ cùng với các hợp chất có lợi khác, đặc biệt là không chứa cholesterol xấu. Ngoài ra, khẩu phần chất xơ của bạn càng tốt sẽ hỗ trợ cơ thể tiêu hao lượng mỡ thừa và kiểm soát được cân nặng. Ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như mầm gai còn giúp giảm viêm, ngăn ngừa bệnh tiểu đường và điều hòa lượng đường huyết có trong cơ thể.

5. Cách chế biến món ngon từ mầm gai

Sơ chế mầm gai

Rau mầm gai khi thu hoạch lúc còn non sẽ có lông tơ hoặc một vài gai nhỏ ở phần cẳng cho tới phía đầu lá non. Do vậy, trước khi đem chế biến cần cách lấy dao cạo bớt các ngọn gai cứng, cắt bỏ phần đầu của mầm gai. Rửa sạch rồi đem trần qua nước sôi. Sau đó đem chế biến thành các món ngon yêu thích.

sơ chế mầm gai

Các món ngon từ rau mầm gai

Mầm gai xào 

Món ăn phổ biến từ rau mầm gai của người dân vùng cao phía Bắc là mầm gai xào tỏi.

Chuẩn bị nguyên liệu

  • Rau mầm gai 500g
  • Nấm tươi
  • Tỏi 2-3 nhánh
  • Gia vị: Hạt nêm, nước mắm, bột ngọt...

Các bước thực hiện

  • Rau mầm gai chọn những mầm tươi non, ngắt khúc vừa ăn, lấy dao cạo bỏ bớt gai nhọn (nếu có) rồi rửa sạch.
  • Luộc rau sơ qua nước sôi rồi vớt ra để ráo.
  • Cho tỏi đập dập vào chảo dầu đun sôi trên bếp đến khi tỏa mùi thơm thì cho rau và nấm vào và dùng đũa đảo đều.
  • Nêm thêm gia vị: hạt nêm, nước mắm, bột ngọt… và thêm ít tỏi giã dập, nêm cho vừa ăn rồi nhấc xuống khỏi bếp khi rau vừa chín.

Đổ ra đĩa và thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận được hương vị của núi rừng, hoang dã với chút đắng nhẹ đầu lưỡi, mùi thơm của tỏi và đậm đà hương vị.

mầm gai xào nấm

Biến tấu từ mầm gai xào tỏi, bạn hoàn toàn có thể đa dạng thực đơn với món mầm gai xào sò điệp, mầm gai xào mực, mầm gai xào thịt bò, rau mầm gai luộc…

Mầm gai chiên giòn

Gỏi rau mầm gai chiên giòn là món ăn lạ, ngon và bạn cũng không phải mất nhiều thời gian chế biến. Đây là món ăn rất phổ biến được ưa chuộng ở Nhật Bản, bạn có thể áp dụng theo công thức sau đây:

Chuẩn bị nguyên liệu

  • 200g rau mầm gai đã sơ chế sạch
  • 1 quả trứng gà
  • Bột chiên giòn
  • 1 quả xoài xanh
  • Nước mắm, đường, chanh, tỏi, ớt ...

Các bước thực hiện

mầm gai chiên

  • Rau mầm gai cắt khúc. Trứng gà đánh đều pha với bột chiên giòn và 1/2 chén nước. Xoài gọt vỏ, bào mỏng.
  • Đun chảo dầu sôi, sau đó cho rau mầm gai cùng hỗn hợp bột, trứng vào chiên vàng.
  • Pha nước sốt gồm: 2 tép tỏi băm + 1 quả ớt băm (hoặc hạt tiêu) + 1 thìa cà phê đường + 1/4 chén nước cốt chanh + 3 – 4 thìa nước mắm. Khuấy đều nước sốt rồi nêm nếm lại đến khi đạt độ chua ngọt vừa ăn. Khi dọn cho rau mầm gai đã chiên vàng ra đĩa, cho tôm và xoài vào và rưới nước gỏi lên trên. Thưởng thức ngay khi còn nóng.

Mua rau mầm gai ở đâu tại Hà Nội và TP.HCM?

Thứ rau tuy dân dã nhưng đem lại nhiều công dụng cho sức khỏe, cũng như chế biến được nhiều món ngon. Ở những nước khác, mầm gai được coi là thức rau tiến vua với giá thành đắt đỏ. Tuy nhiên ở Việt Nam, đây lại là loại rau rừng rẻ tiền mới chỉ được sử dụng phổ biến ở các vùng cao phía Bắc. Chưa được thương mại nhiều trên toàn quốc. 

Do vậy, để thưởng thức “vua của các loại rau rừng”, liên hệ ngay Nông Sản Dũng Hà - cơ sở chuyên cung cấp, bán rau mầm gai tại Hà Nội và Hồ Chí Minh. Đảm bảo rau luôn giữ được độ tươi ngon, xanh mướt, đảm bảo chất lượng cao nhất cho khách hàng.

Hotline: 1900986865

Website: https://www.nongsandungha.com/

Trụ sở chính: 683 đường Giải Phóng phường Giáp Bát quận Hoàng Mai Tp. Hà Nội

Chi nhánh Hà Nội 1: A10, Ngõ 100, Đường Trung Kính, Phường Yên Hòa, Quận Cầu Giấy

Chi nhánh Hà Nội 2: 79 Hồng Mai - Hai Bà Trưng - Hà Nội

Chi nhánh Hồ Chí Minh: Số 02/B Khu Phố 3, đường Trung Mỹ Tây 13, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh